Co musi być w kopii
Strona to nie tylko pliki. W przypadku WordPressa (i większości systemów zarządzania treścią) kompletna kopia składa się z dwóch części:
- plików: motywu, wtyczek, przesłanych zdjęć i dokumentów oraz pliku konfiguracyjnego,
- bazy danych: wszystkich treści, ustawień, użytkowników, a w sklepie także zamówień i klientów.
Kopia samych plików bez bazy (albo odwrotnie) to częsty błąd, który wychodzi dopiero wtedy, gdy trzeba z niej skorzystać.
Pamiętaj: kopia bazy danych sklepu czy strony z formularzami zawiera dane osobowe. Trzymaj ją w bezpiecznym miejscu, z ograniczonym dostępem, i nie przechowuj dłużej, niż to potrzebne.
Zasada 3-2-1
Sprawdzona reguła, której używa się nie tylko przy stronach:
- 3 kopie danych (oryginał i dwie kopie),
- na 2 różnych nośnikach lub w dwóch usługach,
- w tym 1 poza głównym miejscem, czyli w innej firmie lub innej lokalizacji niż serwer strony.
Kopie robione przez hosting są wygodne, ale leżą u tego samego dostawcy co strona. Jeśli ktoś przejmie konto hostingowe, dostawca będzie miał poważną awarię albo po prostu zakończysz z nim współpracę, możesz stracić stronę i kopie jednocześnie. Dlatego oprócz kopii hostingu warto mieć własną, automatyczną kopię poza serwerem, np. w zewnętrznej przestrzeni dyskowej.
Jak często
Częstotliwość zależy od tego, jak szybko zmienia się strona i ile kosztowałaby utrata zmian:
| Rodzaj strony | Zalecana częstotliwość |
|---|---|
| Wizytówka, rzadko zmieniana | co tydzień oraz przed każdą większą zmianą |
| Strona z blogiem lub aktualnościami | codziennie |
| Sklep internetowy, rezerwacje | codziennie, a bazę danych nawet co kilka godzin |
Niezależnie od harmonogramu: zawsze rób kopię przed aktualizacją, zmianą motywu czy instalacją nowej wtyczki. Więcej o tym w artykule o bezpiecznych aktualizacjach WordPressa.
Jak długo przechowywać
Sama najnowsza kopia nie wystarczy. Włamanie albo błąd w danych często wychodzi na jaw po kilku dniach lub tygodniach, a wtedy najnowsza kopia zawiera już ten sam problem.
Dobrym punktem wyjścia jest retencja, czyli przechowywanie:
- codziennych kopii z ostatnich 1–2 tygodni,
- tygodniowych z ostatnich 1–2 miesięcy,
- ewentualnie miesięcznych z dłuższego okresu.
Dzięki temu możesz cofnąć się do stanu sprzed problemu, a nie tylko do wczoraj.
Kopia, której nie sprawdzono, nie istnieje
Najczęstszy scenariusz rozczarowania: kopie robiły się od lat, a w chwili awarii okazuje się, że archiwum jest uszkodzone, niepełne albo nikt nie wie, jak je przywrócić.
Dlatego co jakiś czas (np. raz na kwartał) warto zrobić test odtworzenia:
- Przywróć kopię na serwerze testowym lub w osobnym katalogu, nigdy na działającą stronę.
- Sprawdź, czy strona się uruchamia, są zdjęcia, działają formularze i logowanie.
- Zmierz, ile to trwało, i zapisz kroki. Przy prawdziwej awarii nie będzie czasu na szukanie instrukcji.
Kiedy kopia się przydaje
- Nieudana aktualizacja rozsypała wygląd albo wyłączyła stronę.
- Włamanie lub złośliwy kod: przywracasz czystą wersję sprzed infekcji, a potem łatasz lukę, którą weszli atakujący.
- Ludzki błąd: ktoś usunął podstronę, nadpisał treści albo skasował produkty.
- Przeprowadzka na nowy hosting: kopia to po prostu gotowa paczka do przeniesienia.
Lista kontrolna
- Kopia obejmuje zarówno pliki, jak i bazę danych.
- Kopie robią się automatycznie, bez mojego udziału.
- Przynajmniej jedna kopia trafia poza serwer i poza firmę hostingową.
- Przechowuję kopie z kilku tygodni wstecz, nie tylko najnowszą.
- Przed każdą aktualizacją lub większą zmianą powstaje świeża kopia.
- Przynajmniej raz na kwartał sprawdzam, czy kopię da się przywrócić.
- Kopie z danymi osobowymi są zabezpieczone i nie leżą w publicznym katalogu.
